व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक, यूट्यूब युनिव्हर्सिटीपेक्षा तपासलेली बातमी वाचणे का गरजेचे आहे?

 

व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक, यूट्यूब युनिव्हर्सिटीपेक्षा तपासलेली बातमी वाचणे का गरजेचे आहे?

आजच्या काळात मोबाईलमध्ये इंटरनेट आले आणि प्रत्येक जण जणू “युनिव्हर्सिटीचा प्राध्यापक” बनला आहे.
व्हॉट्सअ‍ॅपवर आलेला मेसेज, फेसबुकवरील पोस्ट किंवा यूट्यूबवरील एखादा व्हिडिओ पाहून लोक लगेच निष्कर्ष काढतात — आणि त्यावर गरमही होतात.

पण खरे प्रश्न असे आहेत:
ही माहिती खरी आहे का? तिचा स्रोत काय आहे?

सोशल मीडियावर खोटी माहिती का पसरते?

अनेक संशोधनांमध्ये असे दिसून आले आहे की लोक बहुतेक वेळा बातमी खरी आहे का हे तपासल्याशिवायच शेअर करतात.

काही सेकंदात पोस्ट शेअर होते आणि काही मिनिटांत हजारो लोकांपर्यंत पोहोचते. त्यामुळे खोटी माहितीही पटकन “सत्य” वाटू लागते.

सोशल मीडियाचा सर्वात मोठा धोका

• अर्धवट माहिती

• भावनिक किंवा भडक शीर्षके

• एडिट केलेले फोटो/व्हिडिओ

• अफवा आणि कटकारस्थान

हे सर्व लोकांच्या भावना भडकवण्यासाठी वापरले जाते. त्यामुळे लोक राग, भीती किंवा द्वेषाने प्रतिक्रिया देतात, पण सत्य काय आहे हे पाहत नाहीत.

तपासलेली बातमी का वाचावी?

विश्वासार्ह न्यूज वेबसाईट, वर्तमानपत्र किंवा अधिकृत स्रोत हे माहिती तपासून आणि पुराव्यासह देतात.

तपासलेली बातमी वाचल्याने:

• चुकीच्या अफवांपासून बचाव होतो

• समाजात भीती किंवा द्वेष पसरत नाही

• आपण जबाबदार नागरिक बनतो

जबाबदार नागरिक बनण्यासाठी 4 सोपे नियम

1. कोणतीही बातमी शेअर करण्यापूर्वी तपासा

2. स्रोत (source) पाहा

3. एकाच बातमीची दोन-तीन ठिकाणी खात्री करा

4. फक्त भावना भडकवणाऱ्या पोस्टपासून सावध राहा

शेवटचा विचार

आज माहितीची कमतरता नाही —
पण खरी आणि खोटी माहिती ओळखण्याची समज खूप महत्त्वाची आहे.

म्हणूनच
व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि यूट्यूब युनिव्हर्सिटीवर गरम होण्यापेक्षा
तपासलेली बातमी वाचणे आणि समजून घेणे जास्त गरजेचे आहे.