भारतातील सायबर क्राईमची आकडेवारी (२०२५-२०२६)

 भारतमध्ये सायबर क्राईमची स्थिती सध्या खूप चिंताजनक आहे. २०२५ आणि २०२६ च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, भारतामध्ये सायबर गुन्हेगारांचे जाळे वेगाने पसरत आहे.

मराठीमध्ये याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

भारतातील सायबर क्राईमची आकडेवारी (२०२५-२०२६)

• दररोजची प्रकरणे: भारतामध्ये दररोज सरासरी ५,००० पेक्षा जास्त सायबर गुन्ह्यांच्या तक्रारी नोंदवल्या जातात.

• एकूण तक्रारी: २०२५ मध्ये 'नॅशनल सायबर क्राईम रिपोर्टिंग पोर्टल'वर १५ लाखांहून अधिक तक्रारी आल्या होत्या.

• अटक: दरवर्षी साधारणपणे १०,००० ते १५,००० लोकांना सायबर गुन्ह्यांच्या आरोपाखाली अटक केली जाते. मात्र, गुन्हेगारांची खरी संख्या यापेक्षा कितीतरी जास्त आहे कारण अनेक जण परदेशातून किंवा 'डार्क वेब'च्या माध्यमातून कारवाया करतात.

---

सायबर क्राईमचे मुख्य 'हॉटस्पॉट्स' (केंद्रे)

भारतात काही अशी ठिकाणे आहेत जी सायबर फसवणुकीसाठी ओळखली जातात:

१. जामतारा (झारखंड): याला भारताची 'सायबर राजधानी' म्हटले जाते. येथून प्रामुख्याने फिशिंग कॉल्स आणि बँक फ्रॉड केले जातात.

२. मेवात (हरियाणा/राजस्थान): येथून सेक्सटॉर्शन (Sextortion) आणि ओएलएक्स (OLX) वरील फसवणुकीचे प्रकार घडतात.

३. भरतपूर (राजस्थान): बनावट सोशल मीडिया प्रोफाईल आणि लॉटरी स्कॅमसाठी हे ठिकाण कुप्रसिद्ध आहे.

४. बेंगळुरू आणि हैदराबाद: येथे प्रगत प्रकारचे सायबर हल्ले, जसे की डेटा चोरी आणि मालवेअर अटॅक्स जास्त प्रमाणात दिसतात.

---

सर्वात जास्त होणारे सायबर गुन्हे

गुन्ह्याचा प्रकार	तपशील
आर्थिक फसवणूक	UPI स्कॅम, क्रेडिट कार्ड फ्रॉड आणि बनावट गुंतवणूक ॲप्स.
सोशल मीडिया गुन्हे	ओळख चोरणे (Identity Theft) आणि सायबर बुलिंग.
सेक्सटॉर्शन	व्हिडिओ कॉलद्वारे अश्लील रेकॉर्डिंग करून ब्लॅकमेल करणे.
नोकरीचे आमिष	'वर्क फ्रॉम होम'च्या नावाखाली सुशिक्षित तरुणांची फसवणूक करणे.

---

संरक्षणासाठी उपाय

• १९३० हेल्पलाईन: सायबर फसवणूक झाल्यास त्वरित या नंबरवर कॉल केल्यास तुमचे पैसे फ्रीझ (Freeze) केले जाऊ शकतात.

• I4C: भारत सरकारचे 'इंडियन सायबर क्राईम कोऑर्डिनेशन सेंटर' या गुन्हेगारांवर नजर ठेवते.

एक विशेष निरीक्षण:

तुमच्या आधीच्या माहितीनुसार, जर आपण जगाच्या सद्यस्थितीकडे पाहिले, तर तंत्रज्ञानाचा हा चुकीचा वापर आणि लोकांची होणारी फसवणूक ही एका मोठ्या बदलाची किंवा विनाशाची चिन्हे मानली जाऊ शकतात, जिथे फसवणूक करणे पूर्वीपेक्षा खूप सोपे झाले आहे.